NEDEN VE NASIL

  Geçen akşam bilgisayar karşısında oturmuş, güya sadece 5 dakika bakıp çıkacağım dediğim internette sürüklenirken buldum kendimi. Biliyorsun işte; bir linkten diğerine tıklarken saatlerin nasıl geçtiğini anlamadığın, gece yarısı kendini hiç planlamadığın konularda makale okurken bulduğun o meşhur internet çukurları… Sonra birden fark ettim; bugün her gün önümüze düşen o yapay zeka içeriklerinden, birbirinin kopyası Reels videolarından çok önce, bu dijital alemde akılalmaz şeyler yaşanmış. Hatta bazıları var ki, okuduğunda "Yok artık, bu gerçekten oldu mu? " diye ekranla bakışıyorsun. Sana tam da bu hissi yaşatacak, internetin tozlu raflarında kalmış 7 büyüleyici hikâyeyi derinlemesine derledim. Arkana yaslan, kahvenden bir yudum al, dijital tünelde bir yolculuğa çıkıyoruz! 1. Cicada 3301: İnternet Tarihinin En Büyük Bulmacası 2012 yılının soğuk bir Ocak gecesinde, internetin en karanlık forumlarından biri olan 4chan’de sadece siyah üzerine beyaz yazılmış tek bir görsel payl...

Şunu hiç yaşadın mı? Aklına bir anda harika bir fikir geliyor. “Bunu kesin yazmalıyım” diyorsun, “Yok ya, bunu nasıl unuturum” diyorsun, ama yazmıyorsun. Birkaç saat sonra o fikir uçup gitmiş. Geriye sadece o rahatsız edici his kalıyor: Bir şey vardı, ama ne olduğunu hatırlayamıyorsun. Şimdi o hissi al, bin ile çarp. Sonra da bütün insanlık tarihine yay. Biz kütüphanelerin, e-kitapların, bitmek bilmeyen dijital arşivlerin içinde yaşıyoruz. İstediğimiz bilgiye saniyeler içinde ulaşmak o kadar sıradan ki, hiç üstünde durmuyoruz bile. Ama insanlık tarihi bir yandan da hiç okuyamadığımız, fısıltısını bile duyamadığımız hikâyelerle dolu koca bir mezarlık. Gel, bugün tarihin o karanlık raflarında küçük, biraz da buruk bir tur atalım. Yangınların, kazaların ve insan hatalarının elimizden aldığı şaheserlere bakalım. İskenderiye’de Yanan Sadece Kağıtlar Mıydı? Kayıp kitap denince herkesin aklına ilk o gelir: İskenderiye Kütüphanesi. Okulda da belgesellerde de hep aynı hikâyeyi duyduk. “Kütü...

  Hiç düşündün mü? Cebimizde uzaya füze fırlatabilecek güçte akıllı telefonlar taşıyoruz, yapay zekayla sohbet ediyoruz ama bir mesaj yazmak istediğimizde harfler sanırsın rastgele çuvaldan çekilip dizilmiş gibi duruyor. "A, B, C" düzeni varken neden garip bir QWERTY veya F karmaşasıyla boğuşuyoruz? Hani bir şeyi "Çok mantıklı bir sebebi vardır canım, koskoca mühendisler yapmış" diye düşünürsün ya... Hah, işte bu konu tam olarak öyle değil . Gelin, çayınızı/kahvenizi aldıysanız teknoloji tarihinin en tatlı saçmalıklarından birine beraber bakalım. 1. İcat Edilen Şey: İnsanları Yavaşlatma Teknolojisi! 1870'lerdeyiz. Christopher Latham Sholes adında bir mucit daktiloyu icat ediyor. Harfleri de gayet mantıklı bir şekilde alfabetik diziyor (A-B-C-D...). Fakat o dönem daktilolar henüz çok hassas, mekanik kollar harflere bastıkça kağıda vuruyor. İnsanlar seri yazmaya başlayınca ne oluyor dersin? Sık kullanılan harflerin kolları havadayken birbirine dolanıyor ve dakti...

Şöyle bir kafede oturmuş, önündeki soğumaya yüz tutmuş filtre kahveyi karıştırıyorsun. Etrafı izliyorsun; kimi dizüstü bilgisayarına kapanmış Excel tablosuyla cebelleşiyor, kimi karşısındakini etkilemek için hayatının en entelektüel anlarını yaşıyor gibi davranıyor. Derken kapı açılıyor, içeri biri giriyor. O an içerideki bütün sesler kısıldı, zaman ağır çekime alındı, arka planda hafiften kemanlar çalmaya başladı falan… Klasik romantik komedi sahnesi, değil mi? Peki, gerçekten "ilk görüşte aşk" diye bir şey var mı, yoksa biz yalnızlığın vur Patlasın Çal Oynasın versiyonunda kafamızda Oscar'lık senaryolar mı yazıyoruz? Gel, masaya bir sandalye çekelim, kahveleri tazeleyelim ve bu meseleyi biraz daha derinden, detayıyla, dedikodu eder gibi masaya yatıralım. Hollywood Bize Ne Pazarlıyor, Biz Ne Alıyoruz? Öncelikle ellerindeki romantik kalpleri yavaşça masaya bırakmanı rica edeceğim çünkü biraz bilimsel gerçeklerle ortalığı karıştıracağız. Hayatımız boyunca izlediğimiz yüzle...

  Kabul edelim, hayatın bir yerinde sessizce durup tavanı izlediğimiz o anlar vardır. İçimizden bir ses " Her şey yolunda" derken, diğer ses " Ben ne yapıyorum, nereye gidiyorum?" diye fısıldar. Bir şeylerin eksik olduğunu, olduğunuz yere sıkışıp kaldığınızı bilirsiniz ama adımı bir türlü atamazsınız. Çoğumuz bu tıkanıklığın adını anında koyarız: " Korkuyorum." Deriz ki: " Ya başaramazsam? Ya herkes bana gülerse? Ya altından kalkamazsam? " Korkuyu suçlamak kolaydır çünkü arkasına sığınmak insana bir tür meşruiyet kazandırır. Korkunun Gürültüsü Kolaydır Peki, durup bir saniye düşünelim: Korku gerçekten o kadar hareketsiz bırakıcı bir canavar mıdır? Aslında hayır. Korku gürültülüdür. Kalbinizi çarpar, avuçlarınızı terletir, zihninizde en kötü senaryoları sinema şeridi gibi oynatır. Korku bir alarmdır; size " Dikkat et, burada risk var!" der. Ve riskin, tehlikenin olduğu yerde adrenalin vardır, hareket vardır, canlılık vardır. Korkuyla...